Ας δούμε καταρχάς τι είναι οι ορμόνες…

Για να καταλάβουμε τι είναι το Ozempic, χρήσιμο θα ήταν να θυμηθούμε τι είναι οι ορμόνες και πώς αυτές λειτουργούν.

Ο όρος ορμόνη είναι διεθνής (αγγλιστί «hormones») και προέρχεται από την ελληνική λέξη «ορμώ» ( = θέτω σε κίνηση, ξεκινάω).

Οι ορμόνες παράγονται από εξειδικευμένα όργανα του σώματος, τα οποία ονομάζονται αδένες και δια του αίματος μεταφέρονται σε όργανα «στόχους», τα οποία εντοπίζονται μακριά από τους αδένες.

Όταν οι ορμόνες έλθουν σε επαφή με το «όργανο – στόχο», τότε ενώνονται με συγκεκριμένες δομές, που εντοπίζονται στα κύτταρα του οργάνου αυτού. Οι δομές αυτές ονομάζονται υποδοχείς (βλ. εικόνα).

 

Η ένωση της ορμόνης με τους αντίστοιχους σε αυτήν υποδοχείς, θέτει σε λειτουργία συγκεκριμένες χημικές αντιδράσεις στα κύτταρα του οργάνου, επηρεάζοντας τη λειτουργία του. Οι ορμόνες λοιπόν, με τη δράση τους «θέτουν σε κίνηση» (εξού και το όνομά τους) συγκεκριμένες λειτουργίες των «οργάνων – στόχων».

Λίγα λόγια για την Ινσουλίνη…

Η πρώτη ορμόνη, της λειτουργίας της οποίας χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε, προκειμένου να καταλάβουμε πώς λειτουργεί το Ozempic και τα συναφή φαρμακευτικά σκευάσματα είναι η Ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη, που παράγεται από το πάγκρεας και υποβοηθά την είσοδο της γλυκόζης στα μυϊκά κύτταρα, καθώς και στα κύτταρα του λιπώδους ιστού και του ήπατος, όπου και χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας.

Επιπροσθέτως το ήπαρ είναι σε θέση να παράγει γλυκόζη, όταν παραστεί ανάγκη, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στη νηστεία.

Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ανεβαίνουν μετά την κατανάλωση τροφής, ινσουλίνη απελευθερώνεται από το πάγκρεας στην κυκλοφορία του αίματος. Δια της δράσης της ινσουλίνης τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα κατεβαίνουν, ούτως ώστε αυτά να κυμαίνονται εντός φυσιολογικών ορίων.

Τι είναι η Γλυκαγόνη;

Η δεύτερη ορμόνη, η λειτουργία της οποίας σχετίζεται με τη δράση του Ozempic είναι η Γλυκαγόνη. Η Γλυκαγόνη επίσης παράγεται στο πάγκρεας και κατά κύριο λόγο έχει αντίθετη δράση με την ινσουλίνη, την απελευθέρωση της οποίας αναστέλλει («εμποδίζει» – «σταματά»). Έτσι η Γλυκαγόνη δρα στα κύτταρα του ήπατος και προάγει την εκεί παραγωγή γλυκόζης (σακχάρου δηλαδή). Επομένως, η μεν Γλυκαγόνη με τη δράση της προκαλεί αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, ενώ η Ινσουλίνη αντίθετα προκαλεί πτώση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα (Venugopal και συνεργάτες, 2025).

Τι είναι οι ινκρετίνες;

Η τελευταία κατηγορία των ορμονών, η λειτουργία των οποίων μας ενδιαφέρει σε σχέση με το Ozempic είναι οι ινκρετίνες. Οι ινκρετίνες είναι πεπτιδικές ορμόνες (πρωτεΐνες δηλαδή), οι οποίες εκκρίνονται από κύτταρα του εντέρου, όταν φάμε κάτι. Οι ινκρετίνες με τη δράση τους αφενός προάγουν («ξεκινούν») την έκκριση της ινσουλίνης, αφετέρου ενισχύουν τη δράση της ινσουλίνης κατά 2 με 3 φορές μετά την κατανάλωση τροφής (αυτό ονομάζεται «φαινόμενο της ινκρετίνης»). Έτσι η ινσουλίνη «ρίχνε» τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα (Nauck & Meier, 2018).

…και ερχόμαστε στο GLP-1 …

Και ερχόμαστε στο Πεπτίδιο, που μοιάζει με τη Γλυκαγόνη… Το πεπτίδιο αυτό (όπου ακούτε «πεπτίδιο», θα σκέφτεστε «πρωτεΐνη») είναι το γνωστό GLP-1 (Glucagon – Like Peptide 1) (Chao και συνεργάτες, 2021). Το GLP-1 είναι μία από τις βασικές ινκρετίνες και εκκρίνεται από το τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου και το παχύ έντερο, όταν καταναλώσουμε τροφή.

Το GLP-1 ενώνεται με ειδικούς υποδοχείς, που εντοπίζονται στο πάγκρεας, στο στομάχι, στους νεφρούς, στην καρδιά και σε μία περιοχή του εγκεφάλου, που ονομάζεται υποθάλαμος.

Με τη δράση του το GLP-1 προκαλεί την έκκριση της ινσουλίνης (η οποία «ρίχνει» το σάκχαρο), ενώ σταματάει την έκκριση της γλυκαγόνης (η οποία «ανεβάζει» το σάκχαρο). Έτσι το GLP-1 «ρίχνει» το σάκχαρο (βλ. εικόνα)

 

 

Παράλληλα όμως, το GLP-1 επιβραδύνει και την κένωση του στομάχου (το φαΐ μένει στο στομάχι για περισσότερο χρονικό διάστημα παρατείνοντας έτσι το αίσθημα του κορεσμού), αλλά και προκαλεί μείωση της επιθυμίας για λήψη τροφής.

Τι είναι οι «Αγωνιστές του Υποδοχέα του GLP-1»;

Το «φυσικό» GLP-1 δεν μένει για πολύ στο αίμα μας, αφού συγκεκριμένα ένζυμα το καταστρέφουν. Πλέον όμως διαθέτουμε τους λεγόμενους «Αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1». Πρόκειται για συνθετικές ουσίες, οι οποίες συνδέονται με τον υποδοχέα του «φυσικού» GLP-1 και τους «ενεργοποιούν», όπως θα τους ενεργοποιούσε και το «φυσικό» GLP-1. Οι «Αγωνιστές του Υποδοχέα του GLP-1» είναι όμως πιο ανθεκτικοί στην καταστροφή τους από τα ένζυμα, έτσι η δράση τους είναι πιο έντονη και παρατεταμένη σε σχέση με το «φυσικό» GLP-1. Οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 «ρίχνουν» τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του Διαβήτη Τύπου 2, ενώ παράλληλα με τη δράση τους οδηγούν το άτομο στη μείωση της πρόσληψης τροφής, οπότε το βοηθάνε να χάσει και βάρος. Ένας τέτοιος αγωνιστής του υποδοχέα του GLP-1 είναι και Σεμαγλουτίδη (Semaglutide), η δραστική ουσία του Ozempic (Chao και συνεργάτες, 2021).

 

Ποια είναι τα οφέλη από τη χορήγηση του Ozempic;

Η χορήγηση του Ozempic έχει συσχετισθεί με οφέλη όπως (Pillarisetti & Agrawal, 2025):

• έλεγχος των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε ασθενείς με Διαβήτη Τύπου 2
• απώλεια βάρους
• μείωση των πιθανοτήτων εκδήλωσης καρδιαγγειακών επεισοδίων (εμφραγμάτων του μυοκαρδίου)
• επιβράδυνση της εξέλιξης της χρόνιας νεφροπάθειας
• απώλεια βάρους και μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη σε γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών

Ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες του Ozempic;

Μεταξύ των ανεπιθύμητων ενεργειών της θεραπείας με Ozempic περιλαμβάνονται (Pillarisetti & Agrawal, 2025):

• ναυτία και έμετος
• παγκρεατίτιδα
• προβλήματα στη χοληδόχο κύστη (χολοκυστίτιδα, χολολιθίαση)
• νεφρική βλάβη
• βλάβη στους οφθαλμούς (διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια)

Επίσης, λόγω της επιβράδυνσης της κένωσης του στομάχου αυξάνεται ο κίνδυνος εισρόφησης (εισόδου τροφής στους πνεύμονες) ειδικά μετά τη λήψη αναισθησίας. Για το λόγο αυτό πλέον οι προεγχειρητικές οδηγίες σχετικά με τη λήψη τροφής μεταβάλλονται, αν ο ασθενής είναι υπό θεραπεία με Ozempic, με το διάστημα νηστείας εν όψει του χειρουργείου να παρατείνεται στην περίπτωση αυτή σημαντικά (Pillarisetti & Agrawal, 2025).

Λόγω της παράτασης της κένωσης του στομάχου εξαιτίας της θεραπείας με το Ozempic εξάλλου, μεταβάλλεται και ο χρόνος απορρόφησης των φαρμάκων, τα οποία ενδεχομένως λαμβάνει ταυτόχρονα ο ασθενής (Pillarisetti & Agrawal, 2025).

Επιπροσθέτως, η θεραπεία με αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 έχει συσχετισθεί με την απώλεια μυϊκής μάζας, η οποία αντιστοιχεί στο 12% με 40% της συνολικής απώλειας βάρους. Η απώλεια μυϊκής μάζας είναι ιδιαίτερα σημαντική ειδικά για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, αφού έχει συσχετισθεί με αύξηση των πιθανοτήτων πτώσης και τραυματισμών. Εντούτοις, φαίνεται, πως η απώλεια μυϊκής μάζας κατά τη χρήση αγωνιστών του υποδοχέα του GLP-1 δεν συνεπάγεται και επιδείνωση της μυϊκής λειτουργίας. Έχει διατυπωθεί η άποψη, πως η μυϊκή λειτουργία δεν επηρεάζεται ουσιαστικά, διότι, χάρη στους αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 «χάνεται» ταυτόχρονα και το λίπος, που σε παχύσαρκα άτομα έχει «ενσωματωθεί» στο μυ, παρεμποδίζοντας τη λειτουργία του (Medscape.1, 2026).

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί, πως δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς με τον ίδιο τρόπο στη θεραπεία με αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1, αφού υπάρχουν και αυτοί, που τελικά δεν επιτυγχάνουν σημαντική απώλεια βάρους με τη θεραπεία αυτή (Medscape. 2, 2026). Διακοπή του φαρμάκου συνεπάγεται κατά κανόνα επαναπρόσληψη ακόμα και των δύο τρίτων του βάρους, που χάθηκε, εντός ενός έτους από τη διακοπή της θεραπείας (Wilding και συνεργάτες, 2022).

Συμπερασματικά…

Το Ozempic και οι υπόλοιποι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 είναι φάρμακα, που έχουν αλλάξει σε σημαντικό βαθμό τη διαχείριση τόσο του Διαβήτη Τύπου 2, όσο και της παχυσαρκίας. Σε καμία όμως περίπτωση δεν πρόκειται για «θαυματουργά σκευάσματα»! Πρόκειται για σκευάσματα, που έχουν τις αντενδείξεις και τις ανεπιθύμητες ενέργειές τους και θα πρέπει να λαμβάνονται μόνον μετά από ιατρική συμβουλή και πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση!

 

Δρ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΚΩΝ. ΛΥΓΝΟΣ, MSc, PhD
ΜΑΙΕΥΤΗΡ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Chao AM, Tronieri JS, Amaro A, Wadden TA. Semaglutide for the treatment of obesity. Trends Cardiovasc Med. 2023 Apr;33(3):159-166. doi: 10.1016/j.tcm.2021.12.008. Epub 2021 Dec 21. PMID: 34942372; PMCID: PMC9209591.

Medscape (1) Do GLP-1s Have Deleterious Effects on Muscle? January 27, 2026

Medscape (2) When GLP-1s Fall Short: Some Patients Don’t Find Success – January 06, 2026.

Nauck MA, Meier JJ. Incretin hormones: Their role in health and disease. Diabetes Obes Metab. 2018 Feb;20 Suppl 1:5-21. doi: 10.1111/dom.13129. PMID: 29364588.

Pillarisetti L, Agrawal DK. Semaglutide: Double-edged Sword with Risks and Benefits. Arch Intern Med Res. 2025;8(1):1-13. doi: 10.26502/aimr.0189. Epub 2025 Jan 10. PMID: 39902055; PMCID: PMC11790292.
Venugopal SK, Sankar P, Jialal I. Physiology, Glucagon. [Updated 2023 Mar 6]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537082/

Wilding JPH, Batterham RL, Davies M, Van Gaal LF, Kandler K, Konakli K, Lingvay I, McGowan BM, Oral TK, Rosenstock J, Wadden TA, Wharton S, Yokote K, Kushner RF; STEP 1 Study Group. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022 Aug;24(8):1553-1564. doi: 10.1111/dom.14725. Epub 2022 May 19. PMID: 35441470; PMCID: PMC9542252.